Uzależnienie od alkoholu wymaga postępowania prowadzonego etapami. Najpierw potrzebna bywa ocena stanu zdrowia, ograniczenie objawów odstawienia i przywrócenie równowagi organizmu, a następnie zaplanowanie dalszego leczenia. Prowadzimy opiekę medyczną w placówce oraz w domu pacjenta, na terenie Warszawy i w promieniu do 100 km. W tym modelu leczenia mieszczą się zarówno interwencje związane z detoksykacją, jak i dalsze działania farmakologiczne oraz psychoterapeutyczne.
Odtrucie w Warszawie jako etap stabilizacji organizmu
Początek leczenia bardzo często wiąże się z koniecznością przerwania ciągu alkoholowego i ograniczenia objawów, które pojawiają się po odstawieniu substancji. W tym okresie mogą występować zaburzenia ze strony układu pokarmowego, lęk, drażliwość, problemy ze snem, a w części przypadków także omamy, majaczenie, myśli samobójcze lub stany depresyjne. Z tego powodu postępowanie medyczne na pierwszym etapie nie ogranicza się do jednego działania, lecz obejmuje ocenę stanu zdrowia, wywiad lekarski oraz dobór leczenia dostosowanego do przebiegu uzależnienia i aktualnych objawów. Tak rozumiane odtrucie w Warszawie jest częścią uporządkowanego procesu leczenia, a nie działaniem oderwanym od dalszej terapii. W praktyce ten etap obejmuje działania służące odtruwaniu organizmu z toksyn, nawodnieniu oraz uzupełnieniu niedoborów witamin i mikroelementów. W zależności od stanu pacjenta wdrażane jest również leczenie objawowe związane z zespołem abstynencyjnym. Proces detoksykacji zaczyna się od diagnostyki, w tym badań krwi i testów medycznych określających poziom substancji toksycznych, a następnie przechodzi do leczenia farmakologicznego, którego celem jest ograniczenie następstw odstawienia alkoholu. W materiałach informacyjnych opisujemy także możliwość stosowania leków uspokajających lub nasennych, jeżeli wymaga tego obraz kliniczny. Znaczenie ma również to, kiedy takie postępowanie jest rozważane. Do sytuacji wymagających oceny lekarskiej należą ostre zatrucie alkoholowe, objawy odstawienia po przerwaniu picia, brak kontroli nad ilością spożywanego alkoholu, współistniejące problemy zdrowotne, zaburzenia psychiczne związane z alkoholem oraz stan zagrożenia bezpieczeństwa pacjenta. W takim ujęciu decyzja o rozpoczęciu detoksu nie opiera się na jednym czynniku, ale na całym obrazie zdrowotnym i na ryzyku dalszych powikłań. Z perspektywy medycznej liczy się nie tylko samo odstawienie alkoholu, lecz także sposób, w jaki organizm reaguje na ten moment.
Istotna pozostaje organizacja opieki. Leczenie może być prowadzone w placówce albo z dojazdem do domu pacjenta, gdy stan zdrowia pozwala na taką formę postępowania. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy pacjent wymaga obserwacji i wsparcia, ale nie potrzebuje hospitalizacji. Czas trwania detoksu ustalany jest indywidualnie. Wpływa na niego poziom toksyn w organizmie, ogólny stan zdrowia, obecność innych chorób oraz czas trwania uzależnienia. W materiałach medycznych przyjmujemy orientacyjny przedział od 7 do 10 dni, z zastrzeżeniem, że każdy przypadek wymaga osobnej oceny. Samo odtrucie nie zamyka leczenia. Etap ten pomaga uporządkować stan fizyczny pacjenta, ale nie usuwa przyczyn uzależnienia ani utrwalonych mechanizmów związanych z piciem. Z tego powodu dalsze postępowanie obejmuje zwykle terapię oraz wsparcie psychologiczne. W modelu, który prowadzimy, pierwszy etap służy przygotowaniu do kolejnych działań, tak aby po ustabilizowaniu stanu somatycznego można było przejść do planowej pracy nad utrzymaniem abstynencji i nad zmianą codziennego funkcjonowania.
Wszywka alkoholowa z dojazdem do domu w dalszym planie terapii
Po zakończeniu etapu detoksykacji część pacjentów rozważa metody farmakologiczne wspierające utrzymanie abstynencji. Jedną z nich jest wszywka alkoholowa z dojazdem do domu, która w praktyce stanowi element dalszego planu leczenia i wymaga wcześniejszej kwalifikacji lekarskiej. Nie jest to rozwiązanie odrębne od całego procesu terapii, lecz jedna z metod, które mogą zostać włączone po ocenie stanu zdrowia i po ustabilizowaniu sytuacji pacjenta. Z medycznego punktu widzenia ma znaczenie to, aby decyzja o wykonaniu zabiegu była poprzedzona wywiadem, analizą przeciwwskazań oraz omówieniem zasad dalszego postępowania. Przed wykonaniem procedury konieczna jest konsultacja lekarska. Obejmuje ona analizę przebiegu uzależnienia, obecności chorób współistniejących oraz ocenę, czy pacjent spełnia warunki do przeprowadzenia zabiegu. W materiałach medycznych opisano przeciwwskazania, do których należą między innymi spożycie alkoholu w okresie 24 do 48 godzin przed zabiegiem, niewydolność krążenia, niewydolność serca, choroba niedokrwienna serca, przebyty zawał serca, zapalenie nerwu wzrokowego, próby samobójcze oraz zaburzenia psychiczne. Takie informacje porządkują kwalifikację i pokazują, że nie każdy pacjent może zostać objęty tą formą leczenia. Sama procedura wykonywana jest przez lekarza z asystą pielęgniarki i odbywa się w znieczuleniu miejscowym.
Znaczenie ma również to, w jakich sytuacjach taka metoda jest rozważana. Do przesłanek należą między innymi nadmierna konsumpcja alkoholu, trudność w kontrolowaniu ilości spożywanego alkoholu, problemy zdrowotne wynikające z regularnego picia, kłopoty zawodowe lub rodzinne związane z alkoholem, powtarzające się epizody upojenia oraz niepowodzenia przy wcześniejszych próbach samodzielnego odstawienia. Ten etap nie zastępuje psychoterapii ani pracy nad przyczynami uzależnienia. Jego miejsce znajduje się w większym planie leczenia, który może obejmować także konsultacje psychologiczne, terapię indywidualną, terapię grupową oraz wsparcie dla bliskich osoby uzależnionej. W praktyce dalsza opieka po zabiegu pozostaje równie ważna jak sama procedura. Pacjent powinien stosować się do zaleceń lekarskich, utrzymywać abstynencję i pozostawać w kontakcie z personelem wtedy, gdy pojawiają się wątpliwości lub trudności. Leczenie uzależnienia nie opiera się na jednym działaniu, ale na ciągu kolejnych etapów, które wzajemnie się uzupełniają. Dlatego farmakologiczne wsparcie utrzymania abstynencji jest rozpatrywane jako część terapii łączonej, obejmującej także działania psychologiczne i medyczne.